Quickstart στην Ανοικτή Επιστήμη

Η Ανοικτή και Υπεύθυνη Έρευνα και Καινοτομία αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο για την ολοκλήρωση αλλά και την άμιλλα της επιστημονικής έρευνας. Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ) επενδύει πάνω σε υποδομές και υπηρεσίες υποστήριξης ερευνητών/ριών των μελών-Ιδρυμάτων του, συνδέεται με το ευρωπαϊκό οικοσύστημα φορέων για την Ανοικτή Επιστήμη και αναπτύσσει με άλλους εταίρους εκπαιδευτικές ενότητες για την προώθηση καλών πρακτικών σε συνιστώσες της, όπως η Ανοικτή Πρόσβαση και τα Ερευνητικά Δεδομένα. Στο πλαίσιο της συμμετοχής του στο έργο PATTERN (Piloting open and responsible Activities and Trainings Towards the Enhancement of Researchers Networks), ο ΣΕΑΒ παρέχει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα  QuickStart στην Ανοικτή Επιστήμη  που υλοποιείται τόσο με σύγχρονους όσο και ασύγχρονους τρόπους για όλη την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα της χώρας. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα προσφέρεται σε φάσεις, μία κάθε ακαδημαϊκό εξάμηνο, και έως τώρα έχουν διεξαχθεί τρεις:

Πρώτη φάση - Φθινόπωρο 2024: Η πρώτη φάση του εκπαιδευτικού προγράμματος ολοκληρώθηκε την Τετάρτη 27 Νοεμβρίου 2024 μετά από πέντε εβδομαδιαίες συνεδρίες και είχε ως αντικείμενο τη Διαχείριση Ερευνητικών δεδομένων (Research Data Management). Μπορείτε να βρείτε την αναφορά στην σχετική ιστοσελίδα.

Δεύτερη φάση - Άνοιξη 2025: Η δεύτερη φάση διευρύνθηκε και εστίασε σε δύο συνιστώσες της Ανοικτής Επιστήμης: στη Διαχείριση Ερευνητικών Δεδομένων (Research Data Management) και στην Ανοικτή Πρόσβαση (Open Access). Μπορείτε να βρείτε την αναφορά της δεύτερης φάσης, η οποία ολοκληρώθηκε την Τετάρτη 2 Απριλίου 2025, στην σχετική ιστοσελίδα.

Τρίτη φάση - Φθινόπωρο 2025: Η φάση αυτή του Quickstart στην Ανοικτή Επιστήμη εστιάζει στις ίδιες δύο συνιστώσες, που θα αποδοθούν και οι δύο με σύγχρονο και απομακρυσμένο τρόπο. Δείτε την αναφορά για την Ανοικτή Πρόσβαση εδώ, και την αναφορά για τη Διαχείριση Ερευνητικών Δεδομένων εδώ.

Τέταρτη φάση - Άνοιξη 2026: Η τελευταία φάση του Quickstart στην Ανοικτή Επιστήμη εστιάζει στις ίδιες δύο συνιστώσες, Ανοικτή Πρόσβαση και Διαχείριση Ερευνητικών Δεδομένων, που θα αποδοθούν με ασύγχρονο και σύγχρονο τρόπο μέσω των πλατφόρμωνν OpenPlato και ΖΟΟΜ.

Quickstart
στην Ανοικτή Πρόσβαση

Η εκπαίδευση περιλαμβάνει Ασύγχρονη μάθηση και Σύγχρονες διαδικτυακές συνεδρίες. Πρώτα ολοκληρώνεται το ασύγχρονο μέρος, καθώς περιλαμβάνει το θεωρητικό υπόβαθρο. Οι ζωντανές συνεδρίες εστιάζουν σε πρακτικές ασκήσεις, συζήτηση και επίλυση αποριών. Πότε ξεκινά:

  • Ασύγχρονη μάθηση: Το ασύγχρονο μάθημα παρέχεται μέσω της πλατφόρμας OpenPlato και θα είναι διαθέσιμο από τη Δευτέρα 02 Μαρτίου 2026. Το υλικό θα παραμείνει ανοικτό και για μελλοντική αξιοποίηση.
  • Σύγχρονες διαδικτυακές συνεδρίες: Θα πραγματοποιηθούν δύο συνεδρίες μέσω Zoom με ίδιο περιεχόμενο και τίτλο «Δημοσίευση σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης: αντιμετώπιση προκλήσεων και προκαταλήψεων»:
    • Τρίτη, 17 Μαρτίου 2026, ώρα 17:00 - 19:00
    • Τρίτη, 24 Μαρτίου 2026, ώρα 17:00 - 19:00

Σε ποιούς/ες απευθύνεται

Σε νέους/ες ερευνητές/ριες με μικρή ή καθόλου εμπειρία στη δημοσίευση σε καθεστώς Ανοικτής Πρόσβασης, που θέλουν γρήγορη και εύκολη εισαγωγή στο θέμα. Δεν απευθύνεται σε βιβλιοθηκονόμους, για τους/τις οποίους/ες υπάρχουν άλλες ευκαιρίες εκπαίδευσης.

Μαθησιακές ενότητες

Γενικός σκοπός της εκπαίδευσης είναι η αποσαφήνιση της διαδικασίας δημοσίευσης σε καθεστώς Ανοικτής Πρόσβασης (ΑΠ). Με την ολοκλήρωσή της θα μπορείτε να:

  1. Κατανοείτε τα οφέλη της ΑΠ και την επίδρασή της στην ορατότητα και τον αντίκτυπο της έρευνας.
  2. Διακρίνετε τους διαφορετικούς δρόμους της ΑΠ και να επιλέγετε μέσο δημοσίευσης με τη βοήθεια διαθέσιμων εργαλείων.
  3. Αναγνωρίζετε τις εκδόσεις ενός επιστημονικού άρθρου, από την υποβολή έως τη δημοσίευση, τις αντίστοιχες άδειες πνευματικών δικαιωμάτων και τα είδη ομότιμης κρίσης.
  4. Ανταποκρίνεστε στις απαιτήσεις του προγράμματος Horizon Europe και άλλων χρηματοδοτικών φορέων, ευθυγραμμίζοντας τις πρακτικές σας με τις εθνικές ή ιδρυματικές πολιτικές.
  5. Εντοπίζετε αξιόπιστα επιστημονικά περιοδικά και εκδοτικούς οίκους και να αποφεύγετε τα αρπακτικά περιοδικά.

Τρόπος συμμετοχής & πιστοποιητικό

Η εκπαίδευση προσφέρεται δωρεάν στα μέλη όλων των ακαδημαϊκών και ερευνητικών ιδρυμάτων της χώρας. Ωστόσο, η εγγραφή είναι απαραίτητη αποκλειστικά με το ιδρυματικό σας email.

Με την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης παρέχεται ψηφιακό πιστοποιητικό συμμετοχής.

Έμβλημα με τα διακριτικά του έργου PATTERN

Για τη χορήγησή του θα πρέπει:

  • να ολοκληρώσετε το ασύγχρονο μάθημα πριν από τη συμμετοχή σας στη ζωντανή διαδικτυακή συνεδρία,
  • να παρακολουθήσετε μία από τις δύο διαθέσιμες συνεδρίες.

Βήμα 1

Εγγραφείτε στο ασύγχρονο μάθημα με το ιδρυματικό σας email:

Βήμα 2

Επιλέξτε ημερομηνία και εγγραφείτε με το ιδρυματικό σας email σε μία από τις δύο σύγχρονες διαδικτυακές συνεδρίες:

Βήμα 3

Μετά την επιβεβαίωση, συνδεθείτε στην πλατφόρμα OpenPlato για πρόσβαση στο εκπαιδευτικό υλικό.

Quickstart
στη Διαχείριση Ερευνητικών Δεδομένων

Η εκπαίδευση συνδυάζει Ασύγχρονη μάθηση και Σύγχρονες διαδικτυακές συνεδρίες. Πρώτα ολοκληρώνεται το ασύγχρονο μέρος, καθώς περιλαμβάνει το θεωρητικό υπόβαθρο. Οι ζωντανές συνεδρίες εστιάζουν σε πρακτικές ασκήσεις, σε συζήτηση και επίλυση αποριών. Πότε ξεκινά:

  • Ασύγχρονη μάθηση: Το ασύγχρονο μάθημα παρέχεται μέσω της πλατφόρμας OpenPlato και θα είναι διαθέσιμο από τη Δευτέρα 09 Μαρτίου 2026. Το υλικό του μαθήματος είναι χωρισμένο σε δύο επίπεδα (βασικό και ενδιάμεσο) και θα παραμείνει ανοικτό και για μελλοντική αξιοποίηση.
  • Σύγχρονες διαδικτυακές συνεδρίες: Θα πραγματοποιηθούν δύο συνεδρίες μέσω Zoom με ίδιο περιεχόμενο και τίτλο "Quickstart στη Διαχείριση Ερευνητικών Δεδομένων":
    • Τρίτη, 23 Μαρτίου 2026, ώρα 17:00 - 19:00
    • Τρίτη, 30 Μαρτίου 2026, ώρα 17:00 - 19:00

Σε ποιούς/ες απευθύνεται

Σε νέους/ες ερευνητές/ριες με μικρή ή καθόλου εμπειρία που θέλουν να ενημερωθούν με σύντομο και ευέλικτο τρόπο για τη σημασία της Διαχείρισης Ερευνητικών Δεδομένων. Δεν απευθύνεται σε βιβλιοθηκονόμους, για τους/τις οποίους/ες υπάρχουν άλλες ευκαιρίες εκπαίδευσης.

Μαθησιακές ενότητες

Γενικός σκοπός του προγράμματος είναι η κατανόηση των βασικών εννοιών και πρακτικών της Διαχείρισης Ερευνητικών Δεδομένων. Με την ολοκλήρωσή του θα είστε σε θέση να:

  1. Κατανοείτε τη σχέση μεταξύ δεδομένων FAIR, ανοικτών δεδομένων και Διαχείρισης Ερευνητικών Δεδομένων.
  2. Αναγνωρίζετε τη σημασία των Σχεδίων Διαχείρισης Δεδομένων και του τρόπου δημιουργίας τους.
  3. Αντιλαμβάνεστε τον ρόλο των μεταδεδομένων και των μορφότυπων αρχείων στη διαχείριση και επαναχρησιμοποίηση των δεδομένων.
  4. Γνωρίζετε τη χρήση των μόνιμων αναγνωριστικών (persistent identifiers) και των αξιόπιστων αποθετηρίων (trusted repositories).
  5. Εξοικειωθείτε με ζητήματα ανακάλυψης δεδομένων (data discovery), πνευματικής ιδιοκτησίας, αδειοδότησης και προστασίας προσωπικών δεδομένων (GDPR).

Τρόπος συμμετοχής & πιστοποιητικό

Η εκπαίδευση προσφέρεται δωρεάν στα μέλη όλων των ακαδημαϊκών και ερευνητικών ιδρυμάτων της χώρας. Ωστόσο, η εγγραφή είναι απαραίτητη αποκλειστικά με το ιδρυματικό σας email.

Με την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης παρέχεται ψηφιακό πιστοποιητικό συμμετοχής.

Έμβλημα με τα διακριτικά του έργου PATTERN

Για τη χορήγησή του θα πρέπει:

  • να ολοκληρώσετε τα δύο επίπεδα (βασικό και ενδιάμεσο) του ασύγχρονου μαθήματος πριν από τη συμμετοχή σας στη σύγχρονη διαδικτυακή συνεδρία,
  • να παρακολουθήσετε μία από τις δύο διαθέσιμες συνεδρίες.

Βήμα 1

Εγγραφείτε στο ασύγχρονο μάθημα με το ιδρυματικό σας email:

Βήμα 2

Επιλέξτε ημερομηνία και εγγραφείτε με το ιδρυματικό σας email σε μία από τις δύο σύγχρονες διαδικτυακές συνεδρίες:

Βήμα 3

Μετά την επιβεβαίωση, συνδεθείτε στην πλατφόρμα OpenPlato για πρόσβαση στο εκπαιδευτικό υλικό.

Συνήθεις Ερωτήσεις

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα  "PATTERN: QuickStart στην Ανοικτή Επιστήμη"  υλοποιείται από τον ΣΕΑΒ μέσω του ευρωπαϊκού έργου PATTERN (Piloting open and responsible Activities and Trainings Towards the Enhancement of Researchers Networks, HORIZON-WIDERA-2022-ERA-01).