Νέο περιβάλλον για το Directory of Open Access Books

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι ολοκληρώθηκε η μεταφορά του καταλόγου του Directory of Open Access Books σε νέο, ανοικτού κώδικα, περιβάλλον. Η νέα μορφή του DOAB παρέχει πρόσβαση σε περισσότερα από 34.000 επιστημονικά βιβλία Ανοικτής Πρόσβασης και είναι προσβάσιμη από τη διεύθυνση https://www.doabooks.org. Το Directory of Open Access Books είναι μια υπηρεσία του Ιδρύματος DOAB, μιας μη κερδοσκοπικής νομικής οντότητας που έχει ιδρυθεί από το OAPEN Foundation και το OpenEdition, και οι υπηρεσίες του παρέχονται χωρίς κόστος για τους τελικούς αναγνώστες και τις βιβλιοθήκες.

Έναρξη υπηρεσίας Scholarly Communication Technology Catalogue

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε για την δημιουργία της υπηρεσίας Scholarly Communication Technology Catalogue (SComCat), ενός καταλόγου που περιέχει τις ανοικτές τεχνολογίες της Επιστημονικής Επικοινώνησης και όλες τις απαραίτητες πληροφορίες αυτών. Οι τεχνολογίες αυτές μπορεί να είναι εργαλεία, πλατφόρμες και πρότυπα, τα οποίο μπορούν να υιοθετηθούν τοπικά για την υποστήριξη μιας ή περισσότερων λειτουργιών του κύκλου ζωής της Επιστημονικής Επικοινώνησης.

Η υπηρεσία SComCat σκοπεύει στην εξυπηρέτηση των πιθανών χρηστών ως προς την λήψη αποφάσεων που σχετίζονται με την επιλογή των τεχνολογιών που πρόκειται να υιοθετήσουν. Για κάθε τεχνολογία παρέχεται μια επισκόπηση της λειτουργικότητας της, του οργανωτικού της μοντέλου, των εξαρτήσεων (dependencies), της χρήσης των προτύπων και του βαθμού υιοθέτησης της, δίνοντας έτσι την δυνατότητα στον χρήστη να αντιπαραβάλει και να συγκρίνει εύκολα τα διάφορα εργαλεία και τις υπηρεσίες της ανοικτής επικοινώνησης.

Πρόκειται για ένα ανοικτό λογισμικό από τους AntleafConfederation of Open Access Repositories (COAR) και Next Generation Library Publishing και διατίθεται υπό την άδεια CCBY 4.0. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφθείτε το Educopia blog.

Οδηγός στα ελληνικά για την πλατφόρμα Open Research Europe

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι στην ιστοσελίδα https://scholarly.heal-link.gr/oreguidelines/ διατίθεται μεταφρασμένος στα ελληνικά οδηγός για την υποβολή εργασιών στην πλατφόρμα πλατφόρμα Open Research Europe.

Λογότυπο ORE

Η πλατφόρμα Open Research Europe δημιουργήθηκε για τη δημοσίευση σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης των αποτελεσμάτων της έρευνας διαφόρων θεματικών πεδίων, που έχουν χρηματοδοτηθεί από το πρόγραμμα «Horizon 2020». Μέσω αυτής της πλατφόρμας οι ερευνητές/-τριες των οποίων η έρευνα έχει χρηματοδοτηθεί από το «Horizon 2020», μπορούν εύκολα να συμμορφωθούν ως προς τους όρους δημοσίευσης σε καθεστώς ανοικτής πρόσβαση, οι οποίοι προκύπτουν από τη χρηματοδότησή τους. Πρόκειται για μια πλατφόρμα δημοσίευσης, η οποία όχι μόνο δίνει την δυνατότητα διαμοιρασμού των ερευνητικών αποτελεσμάτων και ιδεών γρήγορα, αλλά διευκολύνει και την ανοικτή και εποικοδομητική ερευνητική συζήτηση. Η έρευνα, η οποία υποβάλλεται στην Open Research Europe, δημοσιεύεται και στη συνέχεια υποβάλλεται σε ανοικτή ομότιμη κρίση έπειτα από πρόσκληση. Με αυτόν τον τρόπο η διαδικασία καθίσταται γρήγορη, διαφανής και ανοικτή, διατηρώντας παράλληλα τα υψηλότερα πρότυπα ερευνητικής δημοσίευσης.

Δημοσίευση αναφοράς “Προγράμματα Ανοικτής Πρόσβασης του ΣΕΑΒ”

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε για τη δημοσίευση της δυναμικής αναφοράς “Προγράμματα Ανοικτής Πρόσβασης του ΣΕΑΒ” που παρουσιάζει δεδομένα για την πρόοδο των προγραμμάτων στήριξης σε καθεστώς Ανοικτής Πρόσβασης του ΣΕΑΒ.  Η αναφορά καλύπτει την περίοδο από τον Ιανουάριο μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2020, ενώ η Μονάδα Επιστημονικής Επικοινώνησης θα δημοσιεύει αντίστοιχες αναφορές ανά τρίμηνο, ώστε να αξιολογείται τακτικά η πορεία των προγραμμάτων και να αναπροσαρμόζεται η στρατηγική και η τακτική του Συνδέσμου. Μπορείτε να πλοηγηθείτε στους δείκτες της αναφοράς στην ιστοσελίδα https://scholarly.heal-link.gr/monitoring/oaheal/.
Αναφορά προόδου για τα προγράμματα ανοικτής πρόσβασης του ΣΕΑΒ

Διαδικτυακό μάθημα “Try RRI! A guide for Responsible Research and Innovation”

Το Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ προσφέρει, μέσω του Coursera, το διαδικτυακό μάθημα “Try RRI! A guide for Responsible Research and Innovation,” για την εκπαίδευση ως προς τις πρακτικές Υπεύθυνης Έρευνας και Καινοτομίας (Responsible Research and Innovation / RRI). Κατά την διάρκεια του MOOC θα παρουσιαστούν διάφορα εργαλεία τα οποία βοηθούν την προσεκτική δομή της έρευνας ως προς τις έννοιες των RRI, καθώς επίσης και παραδείγματα από τις πιλοτικές περιπτώσεις του προγράμματος NewHoRRIzon, με τις εφαρμογές των RRI σε διάφορες επιστήμες.

Το μάθημα θα έχει διάρκεια τρεις εβδομάδες (περίπου 7 ώρες) στο σύνολο, και θα είναι διαθέσιμο από τον Ιανουάριου του 2021.

Δημοσίευση εργαλείου Journal Checker Tool

Το εργαλείο Journal Checker Tool παρέχεται από το cOAlitionS στους συγγραφείς επιστημονικών εργασιών για την υποστήριξη τους στην εύρεση συμβατών με το πρόγραμμα PlanS μέσων δημοσίευσης. Το εργαλείο επιτρέπει στον συγγραφέα να εισάγει το όνομα ενός χρηματοδότη, ενός ιδρύματος και το περιοδικό στο οποίο σκοπεύει να υποβάλλει το άρθρο του και ελέγχει εάν αυτός ο συνδυασμός (χρηματοδότη, ιδρύματος και περιοδικού) προσφέρει οποιαδήποτε συμβατή διαδρομή με το Plan S.

Εάν ο χρηματοδοτικός φορέας σας δεν αναφέρεται στο Journal Checker Tool, τότε αυτό σημαίνει ότι δεν είναι μέλος του cOAlitionS και, σε αυτήν την περίπτωση, δεν ισχύουν οι κανόνες συμμόρφωσης του PlanS.

Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στην ιστοσελίδα https://journalcheckertool.org/faq.

Δημοσίευση Passport for Open Science

Οι πολιτικές Ανοικτής Επιστήμης έχουν σήμερα την καλύτερη δυνατή υποστήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει θέσει από το 2012 τη δημοσίευση σε Ανοικτή Πρόσβαση ως προϋπόθεση για την στήριξη της επιστημονικής έρευνας, καθώς επίσης και από διάφορους μεγάλους ερευνητικούς οργανισμούς παγκοσμίως, όπως το National Institute of Health των ΗΠΑ. Στη Γαλλία, η Υπουργός Ανώτατης Εκπαίδευσης Έρευνας και Καινοτομίας, Frédérique Vidal, ξεκίνησε το 2018 ένα φιλόδοξο Εθνικό Σχέδιο για την Ανοικτή Επιστήμη, το οποίο έχει έκτοτε μεταφραστεί σε μια σειρά πρωτοβουλιών.

Μία από αυτές είναι ο οδηγός “Passport for Open Science”, ο οποίος έχει σχεδιαστεί για να συνοδεύσει τους διδακτορικούς φοιτητές, όποιου επιστημονικού κλάδου, σε κάθε βήμα της ερευνητικής τους σταδιοδρομίας καθώς παρέχει ένα σύνολο εργαλείων και άμεσα εφαρμόσιμων καλών πρακτικών.

Μπορείτε να τον βρείτε στην ιστοσελίδα https://www.ouvrirlascience.fr/passport-for-open-science-a-practical-guide-for-phd-students/

Ιατρικά περιοδικά ανοικτής πρόσβασης στο Portico

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι 11 περιοδικά ομότιμης κρίσης (peer-reviewed) των εκδόσεων Medknow Publications (Wolters Kluwer Medknow) φιλοξενούνται στο αρχείο Portico, καθώς δεν είναι διαθέσιμα πλέον σε καμία ηλεκτρονική πλατφόρμα. Τα περιοδικά είχαν εκδοθεί αρχικά ως Ανοικτής Πρόσβασης και θα παραμείνουν ελεύθερα διαθέσιμα στην κοινότητα μέσω του Portico. Πρόκειται για τους ακόλουθους τίτλους με τις αντίστοιχες διευθύνσεις τους (URL) στο Portico:

Δημοσίευση επιστημονικών εργασιών στον Karger με 50% έκπτωση

Ο εκδοτικός οίκος Karger δίνει την ευκαιρία να δημοσιεύσετε ΟΑ με έκπτωση 50% για περιορισμένο χρονικό διάστημα στα περιοδικά των θεματικών τομέων Καρδιαγγειακών Συστημάτων, Γενετικής και Νευρολογίας & Νευροεπιστήμης. Πιο συγκεκριμένα περιλαμβάνει τα περιοδικά:

  • Pulse
  • Journal of Vascular Research
  • Cardiology
  • Cytogenetic and Genome Research
  • Human Heredity
  • Molecular Syndromology
  • Sexual Development
  • Brain
  • Behavior and Evolution
  • Cerebrovascular Diseases
  • Dementia and Geriatric Cognitive Disorders
  • Developmental Neuroscience, European Neurology
  • Neurodegenerative Diseases, Neuroepidemiology
  • Pediatric Neurosurgery
  • Stereotactic and Functional Neurosurgery

Μπορείτε να βρείτε περισσότερα στην αναλυτική ανακοίνωση.

Δημοσιεύσεις Ελλήνων ερευνητών για τον COVID-19

Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών δημοσιεύει αναφορά με εργασίες Ελλήνων ερευνητών για τον νέο κορωνοϊό COVID-19. Η αναφορά βασίζεται σε στοιχεία από το σύνολο δεδομένων COVID-19 Dataset of Global Research της βάσης Dimensions (Digital Science & Research Solutions Inc) και για τη δημιουργία της χρησιμοποιήθηκαν τα εργαλεία BigQuery και DataStudio της Google.

Εργασίες Ελλήνων ερευνητών για τον

Από τις αρχές του έτους έως το τέλος Οκτωβρίου έχουν δημοσιευθεί περίπου 900 σχετικές εργασίες σε επιστημονικά περιοδικά, οι περισσότερες εκ των οποίων αποτελούν πρωτότυπα ερευνητικά άρθρα. Παρατηρείται μια τάση δημοσίευσης σε καθεστώς Ανοικτής Πρόσβασης, που τον καιρό της πανδημίας έχει επικρατήσει σε παγκόσμιο επίπεδο.

Όπως ίσως είναι γνωστό, η δημοσίευση σε καθεστώς Ανοικτής Πρόσβασης είναι δυνατή με πολλούς τρόπους, οι βασικότεροι εκ των οποίων είναι ο Χρυσός και Πράσινος Δρόμος. Ο Χρυσός Δρόμος αφορά τη δημοσίευση σε ηλεκτρονικά περιοδικά, ενώ ο Πράσινος είναι o δρόμος της «αυτό-αρχειοθέτησης» σε ιδρυματικά ή θεματικά αποθετήρια. Ανάμεσα σε αυτά τα αποθετήρια μπορεί κάποιος να βρει το SSRN, το bioRxiv και το medRxiv που βοήθησαν στη διάδοση των λεγόμενων προδημοσιεύσεων, εργασιών δηλαδή που διατίθενται ταχύτερα, έστω πριν ελεγχθούν από την ερευνητική κοινότητα, για την επίσπευση της διάχυσης των αποτελεσμάτων. Ενδιαφέρον είναι πως σημαντικό μέρος της διάχυσης των αποτελεσμάτων γίνεται και σε περιοδικά ελληνικών ιατρικών ενώσεων.

Όπως είναι φυσικό, η πλειονότητα των εργασιών ανήκει στην ευρεία θεματική περιοχή των επιστημών υγείας και προέρχεται από μεγάλα δημόσια Πανεπιστήμια ή Νοσοκομεία, όπως είναι το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο οποίο αναλογούν περισσότερες από 300 σχετικές εργασίες. Από την αναφορά προκύπτει πως το διάστημα από τα μέσα Μαϊου έως τα μέσα Ιουλίου ήταν το πλέον παραγωγικό για κάποιους από τους 1.600 περίπου Έλληνες ερευνητές που δημοσίευσαν επάνω στο θέμα.

Ο μέσος όρος αναφορών που έχουν δεχτεί οι εργασίες αυτές είναι 7.84. Σε αυτόν τον δείκτη συνδράμουν αρκετές εργασίες που διαθέτουν τριψήφιο αριθμό αναφορών. Αν και ο δείκτης αυτός δεν διατρέχει όλο το εύρος των εργασιών, είναι χαρακτηριστικός της έντασης της έρευνας για τον COVID-19, όχι μόνο ως προς το πλήθος των εργασιών, αλλά και ως προς την απήχηση που είχαν μέσα στο λίγο χρονικό διάστημα από τη δημοσιευσή τους. Παρατηρείται, επίσης, πως στο σύνολό τους οι δημοσιεύσεις σε καθεστώς Ανοικτής Πρόσβασης συγκεντρώνουν πολλαπλάσιες αναφορές από αυτές που έχουν δημοσιευθεί σε συνδρομητικά μέσα.

Οι πολλές δημοσιεύσεις σε καθεστώς ΑΠ είναι αποτέλεσμα της στρατηγικής προσέλκυσης δημοσιεύσεων από τους επιστημονικούς εκδότες, οι οποίοι κατά τη διάρκεια της πανδημίας εξαίρεσαν από το τέλος δημοσίευσης πολλές εργασίες σχετιζόμενες με τον κορωνοϊό, ενώ υπήρξαν περιπτώσεις εργασιών που υποστηρίχθηκαν από προγράμματα χρηματοδότησης βιβλιοθηκών και χρηματοδοτικών φορέων.

Ο ΣΕΑΒ στηρίζει τη δημοσίευση σε καθεστώς Ανοικτής Πρόσβασης με μερική ή πλήρη κάλυψη του κόστους δημοσίευσης για τους συγγραφείς. Αυτό είναι δυνατό μέσω των συμφωνιών που έχει συνάψει ο ΣΕΑΒ με διάφορους εκδότες. Συγκεκριμένα, μέσω των συμφωνιών που έχει συνάψει ο ΣΕΑΒ με διάφορους εκδότες υπάρχει πλήρη απαλλαγή στο κόστος δημοσίευσης με τους Royal Society of Chemistry, Cambridge University Press και Oxford University Press και έκπτωση στο κόστος δημοσίευσης με τους Elsevier, IEEE, Emerald και Wiley.

Όλα τα προγράμματα του ΣΕΑΒ βρίσκονται διαθέσιμα στον δικτυακό τόπο του. Για την προώθηση αυτών των συμφωνιών ο ΣΕΑΒ έχει συστήσει το Παράρτημα Επιστημονικής Επικοινώνησης, ενώ ταυτόχρονα εστιάζει στη συνεχή παρακολούθηση της εξέλιξής τους για την όσο το δυνατόν καλύτερη προσαρμογή τους στις ανάγκες της ερευνητικής κοινότητας.

Η αναφορά διατίθεται με άδεια “Creative Commons – Αναφορά”.