Δεξιότητες Ανοικτής Επιστήμης

Δεξιότητες Ανοικτής ΕπιστήμηςΤο 2019, η Ομάδα Εργασίας Ψηφιακών Δεξιοτήτων Προσωπικού Βιβλιοθηκών και Ερευνητών του LIBER ξεκίνησε ένα έργο για τον καθορισμό των απαιτούμενων δεξιοτήτων Ανοικτής Επιστήμης και την ευθυγράμμισή τους με τη στρατηγική LIBER 2018-2022. Μετά από αρκετούς μήνες εργασίας δημιουργήθηκε αυτή η απεικόνιση των εν λόγω δεξιοτήτων, η οποία προσδιορίζει τις δεξιότητες και τις γνώσεις που απαιτούνται για την επαρκή πρακτική εφαρμογή της ΑΕ. Η απεικόνιση αυτή έχει μεταφραστεί από την Αργυρώ Φραντζή και τη Βασιλική Στρακαντούνα από το ΕΚΠΑ και πλαισιώνει τις υπάρχουσες εκδόσεις στα αγγλικά και τα γαλλικά.

Η ανακοίνωση για αυτή την πολύτιμη συμβολή βρίσκεται στην ιστοσελίδα του LIBER, ενώ το αρχείο μπορείτε να το βρείτε στο Zenodo.

Αναφορά για την εκδήλωση “Open Research Europe”

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι στο blog του OpenAIRE έχει δημοσιευθεί μια σύντομη ανασκόπηση της πρόσφατης εκδήλωσης “Open Research Europe: η πλατφόρμα της ΕΕ για δημοσιεύσεις ανοικτής πρόσβασης” στην οποία συμμετείχαν περίπου 240 άτομα, ερευνητές και βιβλιοθηκονόμοι από Ελλάδα και Κύπρο. Η αναφορά αυτή συνοψίζει τις βασικές λειτουργίες που διαθέτει η πλατφόρμα ORE. Το βίντεο της εκδήλωσης έχει ενσωματωθεί στην ιστοσελίδα των οδηγιών.

Δημοσίευση αναφορών για τα Προγράμματα Ανοικτής Πρόσβασης των ετών 2019 και 2020

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι δημοσιεύθηκαν οι αναφορές για την πρόοδο των προγραμμάτων Ανοικτής Πρόσβασης του ΣΕΑΒ για τα έτη 2019 και 2020. Οι αναφορές είναι προσβάσιμες μέσω της διεύθυνσης https://scholarly.heal-link.gr/monitoring/.

Σημειώνουμε ότι τα δεδομένα έχουν ληφθεί από τους συνεργαζόμενους εκδότες και στη συνέχεια έχουν ελεγχθεί, κανονικοποιηθεί και εμπλουτισθεί από το προσωπικό της Μονάδας Επιστημονικής Επικοινώνησης. Οι δείκτες έχουν προκύψει σύμφωνα με τις ημερομηνίες έγκρισης των εργασιών σε καθεστώς ΑΠ και λαμβάνοντας πάντα υπόψη ότι ο κύριος συγγραφέας (corresponding author) ανήκει σε ίδρυμα-μέλος του ΣΕΑΒ. Για την καλύτερη ανάγνωση κάθε αναφοράς είναι σημαντικό να σημειωθεί πως δεν υποστηρίζονται όλοι οι δείκτες σε όλους τους τύπους στήριξης.

Συνολικά, κατά τα δύο αυτά έτη έχουν καλυφθεί 782 δημοσιεύσεις από 11 εκδότες, καθώς παρουσιάζεται μια αύξηση 37,7% στον αριθμό των δημοσιεύσεων κατά το 2020. Οι περισσότερες δημοσιεύσεις είναι μέσω των συμμετοχικών προγραμμάτων (memberships), ενώ σημαντική είναι η λειτουργία των προγραμμάτων της απαλλαγής (waive) κατά το 2020, έχοντας καλύψει πάνω από τις μισές δημοσιεύσεις που επιτρέπει το όριο των συμφωνιών στις περιπτώσεις της Royal Society of Chemistry και του Cambridge University Press. Στην περίπτωση, μάλιστα, της Royal Society of Chemistry, ο ΣΕΑΒ χρηματοδότησε τις 40 από τις 43 δημοσιεύσεις που θα μπορούσε να καλύψει, σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί πως κατά τα δύο αυτά έτη υπερισχύει η επιλογή της πλέον ανοικτής άδειας CC-BY, η οποία αντιστοιχεί στο 88,4% των δημοσιεύσεων.

Νέο περιβάλλον για το Directory of Open Access Books

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι ολοκληρώθηκε η μεταφορά του καταλόγου του Directory of Open Access Books σε νέο, ανοικτού κώδικα, περιβάλλον. Η νέα μορφή του DOAB παρέχει πρόσβαση σε περισσότερα από 34.000 επιστημονικά βιβλία Ανοικτής Πρόσβασης και είναι προσβάσιμη από τη διεύθυνση https://www.doabooks.org. Το Directory of Open Access Books είναι μια υπηρεσία του Ιδρύματος DOAB, μιας μη κερδοσκοπικής νομικής οντότητας που έχει ιδρυθεί από το OAPEN Foundation και το OpenEdition, και οι υπηρεσίες του παρέχονται χωρίς κόστος για τους τελικούς αναγνώστες και τις βιβλιοθήκες.

Έναρξη υπηρεσίας Scholarly Communication Technology Catalogue

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε για την δημιουργία της υπηρεσίας Scholarly Communication Technology Catalogue (SComCat), ενός καταλόγου που περιέχει τις ανοικτές τεχνολογίες της Επιστημονικής Επικοινώνησης και όλες τις απαραίτητες πληροφορίες αυτών. Οι τεχνολογίες αυτές μπορεί να είναι εργαλεία, πλατφόρμες και πρότυπα, τα οποίο μπορούν να υιοθετηθούν τοπικά για την υποστήριξη μιας ή περισσότερων λειτουργιών του κύκλου ζωής της Επιστημονικής Επικοινώνησης.

Η υπηρεσία SComCat σκοπεύει στην εξυπηρέτηση των πιθανών χρηστών ως προς την λήψη αποφάσεων που σχετίζονται με την επιλογή των τεχνολογιών που πρόκειται να υιοθετήσουν. Για κάθε τεχνολογία παρέχεται μια επισκόπηση της λειτουργικότητας της, του οργανωτικού της μοντέλου, των εξαρτήσεων (dependencies), της χρήσης των προτύπων και του βαθμού υιοθέτησης της, δίνοντας έτσι την δυνατότητα στον χρήστη να αντιπαραβάλει και να συγκρίνει εύκολα τα διάφορα εργαλεία και τις υπηρεσίες της ανοικτής επικοινώνησης.

Πρόκειται για ένα ανοικτό λογισμικό από τους AntleafConfederation of Open Access Repositories (COAR) και Next Generation Library Publishing και διατίθεται υπό την άδεια CCBY 4.0. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφθείτε το Educopia blog.

Οδηγός στα ελληνικά για την πλατφόρμα Open Research Europe

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι στην ιστοσελίδα https://scholarly.heal-link.gr/oreguidelines/ διατίθεται μεταφρασμένος στα ελληνικά οδηγός για την υποβολή εργασιών στην πλατφόρμα πλατφόρμα Open Research Europe.

Λογότυπο ORE

Η πλατφόρμα Open Research Europe δημιουργήθηκε για τη δημοσίευση σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης των αποτελεσμάτων της έρευνας διαφόρων θεματικών πεδίων, που έχουν χρηματοδοτηθεί από το πρόγραμμα «Horizon 2020». Μέσω αυτής της πλατφόρμας οι ερευνητές/-τριες των οποίων η έρευνα έχει χρηματοδοτηθεί από το «Horizon 2020», μπορούν εύκολα να συμμορφωθούν ως προς τους όρους δημοσίευσης σε καθεστώς ανοικτής πρόσβαση, οι οποίοι προκύπτουν από τη χρηματοδότησή τους. Πρόκειται για μια πλατφόρμα δημοσίευσης, η οποία όχι μόνο δίνει την δυνατότητα διαμοιρασμού των ερευνητικών αποτελεσμάτων και ιδεών γρήγορα, αλλά διευκολύνει και την ανοικτή και εποικοδομητική ερευνητική συζήτηση. Η έρευνα, η οποία υποβάλλεται στην Open Research Europe, δημοσιεύεται και στη συνέχεια υποβάλλεται σε ανοικτή ομότιμη κρίση έπειτα από πρόσκληση. Με αυτόν τον τρόπο η διαδικασία καθίσταται γρήγορη, διαφανής και ανοικτή, διατηρώντας παράλληλα τα υψηλότερα πρότυπα ερευνητικής δημοσίευσης.

Δημοσίευση αναφοράς “Προγράμματα Ανοικτής Πρόσβασης του ΣΕΑΒ”

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε για τη δημοσίευση της δυναμικής αναφοράς “Προγράμματα Ανοικτής Πρόσβασης του ΣΕΑΒ” που παρουσιάζει δεδομένα για την πρόοδο των προγραμμάτων στήριξης σε καθεστώς Ανοικτής Πρόσβασης του ΣΕΑΒ.  Η αναφορά καλύπτει την περίοδο από τον Ιανουάριο μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2020, ενώ η Μονάδα Επιστημονικής Επικοινώνησης θα δημοσιεύει αντίστοιχες αναφορές ανά τρίμηνο, ώστε να αξιολογείται τακτικά η πορεία των προγραμμάτων και να αναπροσαρμόζεται η στρατηγική και η τακτική του Συνδέσμου. Μπορείτε να πλοηγηθείτε στους δείκτες της αναφοράς στην ιστοσελίδα https://scholarly.heal-link.gr/monitoring/oaheal/.
Αναφορά προόδου για τα προγράμματα ανοικτής πρόσβασης του ΣΕΑΒ

Διαδικτυακό μάθημα “Try RRI! A guide for Responsible Research and Innovation”

Το Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ προσφέρει, μέσω του Coursera, το διαδικτυακό μάθημα “Try RRI! A guide for Responsible Research and Innovation,” για την εκπαίδευση ως προς τις πρακτικές Υπεύθυνης Έρευνας και Καινοτομίας (Responsible Research and Innovation / RRI). Κατά την διάρκεια του MOOC θα παρουσιαστούν διάφορα εργαλεία τα οποία βοηθούν την προσεκτική δομή της έρευνας ως προς τις έννοιες των RRI, καθώς επίσης και παραδείγματα από τις πιλοτικές περιπτώσεις του προγράμματος NewHoRRIzon, με τις εφαρμογές των RRI σε διάφορες επιστήμες.

Το μάθημα θα έχει διάρκεια τρεις εβδομάδες (περίπου 7 ώρες) στο σύνολο, και θα είναι διαθέσιμο από τον Ιανουάριου του 2021.

Δημοσίευση εργαλείου Journal Checker Tool

Το εργαλείο Journal Checker Tool παρέχεται από το cOAlitionS στους συγγραφείς επιστημονικών εργασιών για την υποστήριξη τους στην εύρεση συμβατών με το πρόγραμμα PlanS μέσων δημοσίευσης. Το εργαλείο επιτρέπει στον συγγραφέα να εισάγει το όνομα ενός χρηματοδότη, ενός ιδρύματος και το περιοδικό στο οποίο σκοπεύει να υποβάλλει το άρθρο του και ελέγχει εάν αυτός ο συνδυασμός (χρηματοδότη, ιδρύματος και περιοδικού) προσφέρει οποιαδήποτε συμβατή διαδρομή με το Plan S.

Εάν ο χρηματοδοτικός φορέας σας δεν αναφέρεται στο Journal Checker Tool, τότε αυτό σημαίνει ότι δεν είναι μέλος του cOAlitionS και, σε αυτήν την περίπτωση, δεν ισχύουν οι κανόνες συμμόρφωσης του PlanS.

Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στην ιστοσελίδα https://journalcheckertool.org/faq.

Δημοσίευση Passport for Open Science

Οι πολιτικές Ανοικτής Επιστήμης έχουν σήμερα την καλύτερη δυνατή υποστήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει θέσει από το 2012 τη δημοσίευση σε Ανοικτή Πρόσβαση ως προϋπόθεση για την στήριξη της επιστημονικής έρευνας, καθώς επίσης και από διάφορους μεγάλους ερευνητικούς οργανισμούς παγκοσμίως, όπως το National Institute of Health των ΗΠΑ. Στη Γαλλία, η Υπουργός Ανώτατης Εκπαίδευσης Έρευνας και Καινοτομίας, Frédérique Vidal, ξεκίνησε το 2018 ένα φιλόδοξο Εθνικό Σχέδιο για την Ανοικτή Επιστήμη, το οποίο έχει έκτοτε μεταφραστεί σε μια σειρά πρωτοβουλιών.

Μία από αυτές είναι ο οδηγός “Passport for Open Science”, ο οποίος έχει σχεδιαστεί για να συνοδεύσει τους διδακτορικούς φοιτητές, όποιου επιστημονικού κλάδου, σε κάθε βήμα της ερευνητικής τους σταδιοδρομίας καθώς παρέχει ένα σύνολο εργαλείων και άμεσα εφαρμόσιμων καλών πρακτικών.

Μπορείτε να τον βρείτε στην ιστοσελίδα https://www.ouvrirlascience.fr/passport-for-open-science-a-practical-guide-for-phd-students/