Διάθεση ηλεκτρονικών βιβλίων από το SCOAP3 Books Initiative

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι ο Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών συμμετέχει και υποστηρίζει την πρωτοβουλία του SCOAP3 Books Initiative για τη μετατροπή βασικών και σημαντικών βιβλίων σε καθεστώς Ανοικτής Πρόσβασης. Στο πλαίσιο αυτής της πρωτοβουλίας, τα τέσσερα πρώτα βιβλία του εκδοτικού οίκου World Scientific διατίθενται ήδη ανοικτά με άδειες CC-BY, για τα οποία μπορείτε να δείτε τις σχετικές λεπτομέρειες παρακάτω:

Οι τίτλοι των βιβλίων είναι προσβάσιμοι μέσω της ιστοσελίδας SCOAP3 Collection, στην ψηφιακή βιβλιοθήκη OAPEN, ενώ προκειμένου να διασφαλιστεί η μακροχρόνια διατήρηση των τίτλων αυτών, τα βιβλία υποβλήθηκαν και στο Portico. Περισσότερα βιβλία αναμένεται να μετατραπούν σε καθεστώς ΑΠ τους επόμενους μήνες, βιβλία εκδοτών όπως οι Springer Nature και Taylor & Francis. Τέλος, έχει δημιουργηθεί ιστοσελίδα όπου αναφέρονται όλα τα ιδρύματα και οι οργανισμοί που έχουν συμβάλει σε αυτή την πρωτοβουλία του SCOAP3.

EOSC Future: πρόσκληση σε ερευνητές για συμμετοχή σε δράσεις του EOSC

Tο EOSC Future προσκαλεί ερευνητές/τριες και ενδιαφερόμενους/ες από όλα τα επιστημονικά πεδία να λάβουν μέρος στην κοινότητα χρηστών (EOSC Future User Group) που αναπτύσσει προκειμένου να υποστηρίξει τον συμμετοχικό σχεδιασμό του Ευρωπαϊκού Νέφους Ανοικτής Επιστήμης (European Open Science Cloud – EOSC). Tο EOSC Future είναι ένα έργο που υπηρετεί άμεσα τις ανάγκες υλοποίησης του EOSC, εστιάζοντας κυρίως στην πρακτική εφαρμογή των αρχών της “ανοικτότητας” και των FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable) δεδομένων. Για τον σκοπό αυτό, το έργο επιδιώκει να σχεδιάσει ένα περιβάλλον στο οποίο τα σύνολα δεδομένων της έρευνας και άλλα ερευνητικά αποτελέσματα διαλειτουργούν μεταξύ τους για την καλύτερη αξιοποίησή τους. Η κοινότητα χρηστών που θα δημιουργηθεί, θα συμβάλλει στην σχεδίαση και επικύρωση μελλοντικών υπηρεσιών και προϊόντων του EOSC που εξυπηρετούν τις παραπάνω απαιτήσεις.

Για περισσότερες πληροφορίες, καθώς και για να ενημερωθείτε σχετικά με τα κριτήρια καταλληλότητας και να υποβάλλετε την αίτησή σας, μεταφερθείτε εδώ.

Σχετικά με το EOSC: Το Ευρωπαϊκό Νέφος Ανοικτής Επιστήμης είναι μια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που στοχεύει στην ανάπτυξη μιας υποδομής που παρέχει στους ερευνητές υπηρεσίες που προωθούν πρακτικές Ανοικτής Επιστήμης. Η προβλεπόμενη υποδομή δημιουργείται με τη συγκέντρωση υπηρεσιών από διάφορους παρόχους ακολουθώντας μια προσέγγιση “συστήματος συστημάτων.”

Διάθεση περιοδικών Ανοικτής Πρόσβασης μέσω του Portico

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι 38 τίτλοι περιοδικών των εκδόσεων Manchester University Press, De Gruyter και Dedicated Juncture Researcher’s Association φιλοξενούνται πλέον στο αρχείο Portico, καθώς δεν είναι διαθέσιμοι μέσω του εκδότη ή κάποιας άλλης υπηρεσίας. Τα περιοδικά είχαν εκδοθεί αρχικά ως Ανοικτής Πρόσβασης και θα παραμείνουν ελεύθερα διαθέσιμα στην κοινότητα μέσω του Portico. Πρόκειται για τους ακόλουθους τίτλους με τις αντίστοιχες διευθύνσεις τους (URL) στο Portico:

Manchester University Press

De Gruyter

Dedicated Juncture Researcher’s Association

Υπολογιστικό νέφος HYPATIA για τις βιοεπιστήμες

Λογότυπο υποδομής HYPATIAΟι βιοεπιστήμονες στην Ελλάδα έχουν πλέον στη διάθεσή τους μια πρόσθετη επιλογή για την εξυπηρέτηση των υπολογιστικών τους αναγκών και τη φιλοξενία των ηλεκτρονικών υπηρεσιών που παρέχουν: το υπολογιστικό Νέφος “HYPATIA” (https://hypatia.athenarc.gr/) της ερευνητικής υποδομής ELIXIR-GR (https://elixir-greece.org/), στην οποία συμμετέχουν οι κυριότεροι ερευνητικοί οργανισμοί και πανεπιστήμια της Ελλάδας με σημαντική δραστηριότητα στις Βιοεπιστήμες. Το Νέφος ονομάστηκε έτσι προς τιμήν της Υπατίας, της φιλοσόφου και επιστήμονα που έζησε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου μεταξύ 370 και 415 μ.Χ.

Οι υπολογιστικοί πόροι του Νέφους “HYPATIA” βασίζονται σε μια ισχυρή συστάδα ετερογενών υπολογιστών συνολικά 1.500 πυρήνων που εξυπηρετούν μεγάλο αριθμό βάσεων δεδομένων και εργαλείων αναλύσεων. Η ετερογένεια αυτή αφορά στις διαφορετικές προδιαγραφές (π.χ. επεξεργαστική ισχύς, διαθέσιμη μνήμη) και τις ειδικές δυνατότητες (π.χ. υποστήριξη κάρτας γραφικών ή δίσκων τεχνολογίας SSD) που διαθέτουν οι κόμβοι της συστάδας, ώστε να υποστηρίζουν με τον βέλτιστο τρόπο τις ιδιαίτερες ανάγκες των υπολογιστικών πειραμάτων και υπηρεσιών που εξυπηρετούν. Ο εξοπλισμός και η αντίστοιχη πλατφόρμα διαχείρισης υπολογιστικών και αποθηκευτικών πόρων συντηρούνται και υποστηρίζονται από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET), φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, και το Ερευνητικό Κέντρο “Αθηνά”, αντίστοιχα. Ο εξοπλισμός φιλοξενείται σε κέντρα δεδομένων της ΕΔΥΤΕ.

Στην “HYPATIA” φιλοξενούνται ήδη, μεταξύ άλλων, η Εθνική διαδικτυακή πύλη δεδομένων Covid-19 (https://covid19dataportal.gr/) και η πλατφόρμα για επεξεργασία δεδομένων GALAXY (https://elixir-greece.org/node/262) που προσφέρεται και για την ανάλυση μοριακών δεδομένων Covid-19.

Η προμήθεια και εγκατάσταση του αντίστοιχου εξοπλισμού, όπως επίσης και η ανάπτυξη της αντίστοιχης πλατφόρμας διαχείρισης χρηματοδοτήθηκε από την Πράξη «ELIXIR-GR: Η Ελληνική Ερευνητική Υποδομή για Διαχείριση και Ανάλυση Δεδομένων στις Βιοεπιστήμες (κωδικός ΟΠΣ: 50002780)» του Επιχειρησιακού Προγράμματος “Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία (ΕΠΑνΕΚ)” (ΕΣΠΑ 2014-2020). Ο ελληνικός κόμβος ELIXIR-GR συντονίζεται από το Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Επιστημών «Αλέξανδρος Φλέμιγκ» και αριθμεί 16 Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα, και την ΕΔΥΤΕ.

Για την εξοικείωση των ερευνητών με την πλατφόρμα έχει προγραμματιστεί σειρά ανοικτών διαδικτυακών σεμιναρίων (webinars), το πρώτο από τα οποία θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 15 Σεπτεμβρίου 2021 στις 17:00. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να εγγραφούν στο σεμινάριο εδώ.

Δημοσίευση αναφοράς για τα Προγράμματα Ανοικτής Πρόσβασης στο πρώτο τρίμηνο του 2021

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι δημοσιεύθηκε η αναφορά προόδου των προγραμμάτων Ανοικτής Πρόσβασης του ΣΕΑΒ για το πρώτο τρίμηνο του 2021. Η συγκεκριμένη αναφορά έχει ενημερωτικό σκοπό, περισσότερο όσον αφορά την εξέλιξη των προγραμμάτων της πλήρους απαλλαγής. Θα εκδοθεί αργότερα εξαμηνιαία αναφορά η οποία θα περιλαμβάνει όλους τους εκδότες και τα προγράμματα συμμετοχής.

Τα δεδομένα έχουν ληφθεί από τους συνεργαζόμενους εκδότες και στη συνέχεια έχουν ελεγχθεί, κανονικοποιηθεί και εμπλουτισθεί από το προσωπικό της Μονάδας Επιστημονικής Επικοινώνησης. Οι δείκτες έχουν προκύψει σύμφωνα με διάφορες παραμέτρους, λαμβάνοντας πάντα υπόψη ότι ο κύριος συγγραφέας (correspondingauthor) ανήκει σε ίδρυμα-μέλος του ΣΕΑΒ.

Στην αναφορά περιλαμβάνονται οι 59 δημοσιεύσεις που καλύφθηκαν, από 5 εκδότες. Δεν υπάρχει συντριπτική διαφορά ως προς τους τρόπους στήριξης, με τις συμφωνίες της πλήρους απαλλαγής να έχουν καλύψει οριακά περισσότερες δημοσιεύσεις από ότι οι συμφωνίες της έκπτωσης. Η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη άδεια creative-commonsείναι αυτή της αναφοράς (CC-BY), η οποία έχει αντιστοιχεί στο 70% των δημοσιεύσεων. Επίσης, περισσότερο από το 65% του συνόλου έχει δημοσιευθεί σε υβριδικά περιοδικά, ενώ σημαντικός είναι και ο αριθμός των δημοσιεύσεων των Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών (STEM), στην οποία εντάσσονται περισσότερες από το 85% των δημοσιεύσεων.

Εκδήλωση για τους νέους ερευνητές “Research Interactions 2021”

Ο εκδοτικός οίκος Wiley σας προσκαλεί στην εκδήλωση “Research Interactions 2021”, η οποία αφορά τους νέους ερευνητές και η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 16 και 17 Ιουνίου, από τις 15:00 έως 19:00 (ώρα Ελλάδος), και τις δύο μέρες.

Στην εκδήλωση θα συζητηθούν θέματα που αφορούν τις αλλαγές που διεξάγονται στον χώρο της ακαδημαϊκής δημοσίευσης, όπως οι επιπτώσεις του COVID-19 στην επιστημονική επικοινώνηση και την σταδιοδρομία των ερευνητών/-τριων, τις αλλαγές στην δομή της επιστημονικής επικοινώνησης, κ.ά. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα θέματα που θα συζητηθούν, τους στόχους της εκδήλωσης και πληροφορίες για τη δήλωση συμμετοχής, μπορείτε να βρείτε στην σχετική ιστοσελίδα.

Η ενδεικτική θεματολογία της εκδήλωσης περιλαμβάνει:

  • Με την χρήση ποιων τεχνολογικών θα μπορούσαν να αλλάξουν οι συνήθειες μας ως προς την αναζήτηση και διάδοση της γνώσης;
  • Μέσω ποιων πολιτικών και μεθόδων μπορεί να γίνει πιο δίκαιη και ταχύτερη η διάδοση των ερευνητικών αποτελεσμάτων;
  • Πώς θα μπορούσαν να έρθουν σε επαφή οι ερευνητές/-τριες μεταξύ τους και να συνεργαστούν αποτελεσματικά;
  • Πως μπορούν να ξεπεραστούν οι προκαταλήψεις και οι ανισότητες που εμποδίζουν την ύπαρξη διαφορετικότητας και την εξέλιξη στην έρευνα;
  • Πως πρέπει να ανταποκριθούμε στην δυσπιστία και την άρνηση των ανθρώπων ως προς τα επιστημονικά ευρήματα;

Νέα υποστηρικτικά εργαλεία για τους Έλληνες ερευνητές.

Αναπτύχθηκαν δύο υποστηρικτικά εργαλεία για τους ερευνητές που ενδιαφέρονται για τα προγράμματα Ανοικτής Πρόσβασης του ΣΕΑΒ κατά το παράδειγμα της υπηρεσίας Publisher Deals των ολλανδικών ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών.

Το πρώτο είναι το “Ευρετήριο επιλέξιμων περιοδικών Ανοικτής Πρόσβασης” που επιτρέπει στους ερευνητές να εξετάζουν εάν ένα περιοδικό που τους ενδιαφέρει έχει κάποια κάλυψη από τον ΣΕΑΒ. Σε αυτό συμπεριλαμβάνονται περίπου 4.695 ηλεκτρονικά περιοδικά. Έχει ξεκινήσει η εργασία ανάρτησης στο ευρετήριο των εξωφύλλων των περιοδικών και θα ολοκληρωθεί τις προσεχείς εβδομάδες.

Το δεύτερο είναι ο “Οδηγός διαθέσιμων επιλογών Ανοικτής Πρόσβασης”, το οποίο δίνει περιληπτικά τους όρους Ανοικτής Πρόσβασης όλων των συνεργαζόμενων εκδοτών του ΣΕΑΒ, συμπεριλαμβανομένων όσων δεν έχουν ακόμη κάποιο πρόγραμμα.

Εργαλεία για την εύρεση εργασιών Ανοικτής Πρόσβασης

Για την εύρεση νόμιμων αντιτύπων εργασιών από επιστημονικά περιοδικά μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα εργαλεία OAButton και Unpaywall. Μέσω των παραπάνω, μπορείτε να έχετε ελεύθερη πρόσβαση σε δημοσιεύσεις, είτε στην τελική τους μορφή, είτε ως μετά-δημοσίευση (post-print, δηλαδή στην μορφή της εργασίας αμέσως μετά την ομότιμη κρίση). Το περιεχόμενο τους προέρχεται από νόμιμες πηγές, όπως τα ιδρυματικά αποθετήρια, καθώς δεν περιλαμβάνεται περιεχόμενο που μπορεί να έχει αναρτηθεί σε εμπορικές υπηρεσίες όπως το ResearchGate και το Academia.edu, ή σε υπηρεσίες αμφιβόλου νομιμότητας.

Μπορείτε είτε να περιηγηθείτε στις μηχανές αναζήτησης των εργαλείων, είτε να εγκαταστήσετε τις διαθέσιμες επεκτάσεις για δημοφιλείς browsers. Η επέκταση του OAButton είναι διαθέσιμη για τον Google Chrome, ενώ του Unpaywall είναι διαθέσιμη για τον Google Chrome και το Mozilla Firefox.

Δεξιότητες Ανοικτής Επιστήμης

Δεξιότητες Ανοικτής ΕπιστήμηςΤο 2019, η Ομάδα Εργασίας Ψηφιακών Δεξιοτήτων Προσωπικού Βιβλιοθηκών και Ερευνητών του LIBER ξεκίνησε ένα έργο για τον καθορισμό των απαιτούμενων δεξιοτήτων Ανοικτής Επιστήμης και την ευθυγράμμισή τους με τη στρατηγική LIBER 2018-2022. Μετά από αρκετούς μήνες εργασίας δημιουργήθηκε αυτή η απεικόνιση των εν λόγω δεξιοτήτων, η οποία προσδιορίζει τις δεξιότητες και τις γνώσεις που απαιτούνται για την επαρκή πρακτική εφαρμογή της ΑΕ. Η απεικόνιση αυτή έχει μεταφραστεί από την Αργυρώ Φραντζή και τη Βασιλική Στρακαντούνα από το ΕΚΠΑ και πλαισιώνει τις υπάρχουσες εκδόσεις στα αγγλικά και τα γαλλικά.

Η ανακοίνωση για αυτή την πολύτιμη συμβολή βρίσκεται στην ιστοσελίδα του LIBER, ενώ το αρχείο μπορείτε να το βρείτε στο Zenodo.

Αναφορά για την εκδήλωση “Open Research Europe”

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι στο blog του OpenAIRE έχει δημοσιευθεί μια σύντομη ανασκόπηση της πρόσφατης εκδήλωσης “Open Research Europe: η πλατφόρμα της ΕΕ για δημοσιεύσεις ανοικτής πρόσβασης” στην οποία συμμετείχαν περίπου 240 άτομα, ερευνητές και βιβλιοθηκονόμοι από Ελλάδα και Κύπρο. Η αναφορά αυτή συνοψίζει τις βασικές λειτουργίες που διαθέτει η πλατφόρμα ORE. Το βίντεο της εκδήλωσης έχει ενσωματωθεί στην ιστοσελίδα των οδηγιών.